Cours et exercices / Néerlandais
Grammaire en néerlandais : temps composés, hypothèse et discours rapporté
4 cours · 5 exercices corrigés disponibles
Imprime cette fiche depuis le menu de ton navigateur, ou choisis Enregistrer au format PDF.
Ressources par notion
Fiche de révision
- Repère 1 : plus-que-parfait (VVT) : had ou was + participe : ik had gewerkt, hij was gekomen ; futur antérieur (VTkT) : zal hebben ou zijn + participe : morgen zal hij het gedaan hebben
- Repère 2 : conditionnel passé (VVTkT) : zou hebben ou zijn + participe : ik zou gekomen zijn
- Repère 3 : voix passive aux temps simples avec worden : het huis wordt verkocht ; de brief werd geschreven
- Repère 4 : passif aux temps composés avec zijn : het huis is verkocht ; de brief was geschreven
- Repère 5 : complément d'agent avec door : de brief werd door Anna geschreven
- Repère 6 : double infinitif : ik heb hem zien komen ; ik had willen gaan
- Repère 1 : hypothèse réelle : Als het regent, blijf ik thuis (présent + présent ou futur)
- Repère 2 : hypothèse irréelle au présent : Als ik tijd had, zou ik komen (imparfait + zouden)
- Repère 3 : hypothèse irréelle au passé : Als ik tijd had gehad, zou ik zijn gekomen
- Repère 4 : souhait poli : Ik zou graag een koffie willen ; Zou u mij kunnen helpen ?
- Repère 5 : ordre des mots : la subordonnée en als en tête entraîne l'inversion dans la principale : Als het regent, blijf ik thuis
- Repère 6 : souhait irréel : Was ik maar rijk !
- Repère 1 : discours indirect : dat + verbe à la fin : 'Ik ben moe', zegt hij devient hij zegt dat hij moe is
- Repère 2 : concordance au passé : hij zei dat hij moe was ; hij zei dat hij had gewerkt
- Repère 3 : questions indirectes : hij vraagt of ik kom ; hij vraagt waar ik woon
- Repère 4 : ordres : 'Kom hier !' devient hij zei dat ik hier moest komen
- Repère 5 : relatives : die, dat, waar + préposition, wie ; verbe à la fin : de man die ik zag ; het boek waarover ik spreek
- Repère 6 : conjonctions : omdat, doordat, terwijl, voordat, nadat, hoewel, zodat, zodra : verbe à la fin
- Repère 1 : infinitif sans te avec les modaux, laten, gaan, blijven, komen : ik kan zwemmen, hij laat me lachen ; avec te après beginnen, proberen : ik probeer te slapen
- Repère 2 : verbes de position + te : hij staat te wachten, zij zit te lezen
- Repère 3 : verbes à particule séparable et inséparable : opstaan (ik sta op), gebeuren (het gebeurt)
- Repère 4 : comparaison : hoe ... hoe ... : hoe meer, hoe beter ; steeds + comparatif : steeds vaker
- Repère 5 : adverbes pronominaux avec un verbe à préposition : wachten op, ik wacht erop ; denken aan, ik denk eraan
- Repère 6 : mots de liaison : bovendien, echter, daarom, toch, bijvoorbeeld, kortom, ten slotte
Temps composés, futur antérieur et voix passive
Le niveau B1+ étend le passé composé et le plus-que-parfait au conditionnel passé et au futur antérieur, formes que le programme place à des niveaux plus élevés, et à la voix passive, avec worden pour les temps simples.
À retenir
- Repère 1
plus-que-parfait (VVT) : had ou was + participe : ik had gewerkt, hij was gekomen ; futur antérieur (VTkT) : zal hebben ou zijn + participe : morgen zal hij het gedaan hebben
- Repère 2
conditionnel passé (VVTkT) : zou hebben ou zijn + participe : ik zou gekomen zijn
- Repère 3
voix passive aux temps simples avec worden : het huis wordt verkocht ; de brief werd geschreven
- Repère 4
passif aux temps composés avec zijn : het huis is verkocht ; de brief was geschreven
- Repère 5
complément d'agent avec door : de brief werd door Anna geschreven
- Repère 6
double infinitif : ik heb hem zien komen ; ik had willen gaan
Méthode
- Lien avec le présent ou antériorité.
- Worden au bon temps + participe.
- Door + agent.
Exemple expliqué
Contexte : Vous rédigez le compte rendu d'une réunion de quartier où l'on emploie souvent le passif.
Tâche : 1. Mettez à la voix passive (présent ou imparfait selon la phrase). 2. Complétez au plus-que-parfait.
Méthode. Le passif se forme avec worden + le participe passé : présent "wordt … uitgelegd", imparfait "werd … gestolen". Le complément d'agent s'introduit par "door". Quand l'auteur de l'action est indéfini (men, iemand), il disparait : "Er wordt een brug gebouwd". Pour les verbes à particule séparable, le participe s'écrit en un mot (uitleggen → uitgelegd). Le plus-que-parfait combine l'imparfait de l'auxiliaire et le participe : vertrekken se conjugue avec zijn (was vertrokken), koken avec hebben (had gekookt).
Réponses attendues et où les trouver. 1. (a) De les wordt door de leraar uitgelegd. (b) Er wordt een nieuwe brug gebouwd. (c) Mijn fiets werd gestolen. (d) De weg wordt door de gemeente gesloten. (e) Het huis werd vorig jaar verkocht.
2. was ; vertrokken ; had ; gekookt
1) (a) De les wordt door de leraar uitgelegd. (b) Er wordt een nieuwe brug gebouwd. (c) Mijn fiets werd gestolen. (d) De weg wordt door de gemeente gesloten. (e) Het huis werd vorig jaar verkocht. ; 2) was ; vertrokken ; had ; gekookt
L'hypothèse et le souhait : als, zouden et de politesse
Le programme place le conditionnel présent, zouden + infinitif, au niveau B1, et le conditionnel passé à un niveau plus élevé. L'hypothèse s'exprime avec als et le mode du verbe suit le degré de probabilité.
À retenir
- Repère 1
hypothèse réelle : Als het regent, blijf ik thuis (présent + présent ou futur)
- Repère 2
hypothèse irréelle au présent : Als ik tijd had, zou ik komen (imparfait + zouden)
- Repère 3
hypothèse irréelle au passé : Als ik tijd had gehad, zou ik zijn gekomen
- Repère 4
souhait poli : Ik zou graag een koffie willen ; Zou u mij kunnen helpen ?
- Repère 5
ordre des mots : la subordonnée en als en tête entraîne l'inversion dans la principale : Als het regent, blijf ik thuis
- Repère 6
souhait irréel : Was ik maar rijk !
Méthode
- Réel, irréel du présent, irréel du passé.
- Zou u ... ? Ik zou graag ...
- La principale commence par le verbe.
Exemple expliqué
Contexte : Vous exprimez des souhaits, des hypothèses et des demandes polies dans un courriel.
Tâche : 1. Complétez avec la forme correcte (imparfait, zou, présent ou plus-que-parfait). 2. Mettez la phrase à la forme polie.
Méthode. Condition réelle, possible : als + présent, principale au présent ou au futur ("gaan we naar zee"). Condition irréelle : als + imparfait, principale avec zou + infinitif ("Als ik meer tijd had, zou ik meer sporten"). Souhait irréel : ik wou dat + imparfait ("ik wou dat ik kon zingen"). Irréel du passé : als + plus-que-parfait ("als ik het geweten had"), principale au plus-que-parfait ("was ik langsgekomen"). La politesse s'exprime avec zou : "Zou u … kunnen … ?", "Ik zou graag … willen".
Réponses attendues et où les trouver. 1. had ; zou ; was ; zou ; is ; gaan ; kon ; geweten ; had ; was
2. (a) Zou u de deur kunnen openen? (b) Ik zou graag een koffie willen.
1) had ; zou ; was ; zou ; is ; gaan ; kon ; geweten ; had ; was ; 2) (a) Zou u de deur kunnen openen? (b) Ik zou graag een koffie willen.
Le discours indirect et les subordonnées
Le discours indirect se construit avec dat, of ou un mot interrogatif, et le verbe conjugué en fin de subordonnée. Le programme place les subordonnées de discours indirect, avec concordance des temps, au niveau B1+.
À retenir
- Repère 1
discours indirect : dat + verbe à la fin : 'Ik ben moe', zegt hij devient hij zegt dat hij moe is
- Repère 2
concordance au passé : hij zei dat hij moe was ; hij zei dat hij had gewerkt
- Repère 3
questions indirectes : hij vraagt of ik kom ; hij vraagt waar ik woon
- Repère 4
ordres : 'Kom hier !' devient hij zei dat ik hier moest komen
- Repère 5
relatives : die, dat, waar + préposition, wie ; verbe à la fin : de man die ik zag ; het boek waarover ik spreek
- Repère 6
conjonctions : omdat, doordat, terwijl, voordat, nadat, hoewel, zodat, zodra : verbe à la fin
Méthode
- Présent devient imparfait.
- Question fermée ou affirmation.
- Die, dat, waar + préposition.
Exemple expliqué
Contexte : Vous rapportez à votre professeur ce que des camarades flamands ont dit pendant une visite.
Tâche : Mettez chaque phrase au discours indirect (après un verbe de parole au passé) ; la dernière tâche demande de réunir deux phrases avec une relative.
Méthode. Discours indirect : dat pour une affirmation, of pour une question fermée, le mot interrogatif pour une question ouverte, avec le verbe conjugué en fin de subordonnée. Concordance des temps : après un verbe de parole au passé (zei, vroeg), le présent devient imparfait (kom → kwam ; is → was ; heb → had), le passé composé devient plus-que-parfait (hebben gekocht → hadden gekocht) ; les pronoms changent (je → hij), morgen peut devenir de volgende dag. Un ordre devient "dat ze moesten …". Relative : die pour un mot en de ou un pluriel, dat pour un mot neutre (het meisje → dat, het huis → dat) ; le verbe conjugué est à la fin.
Réponses attendues et où les trouver. 1. Ze zei dat ze de volgende dag kwam.
2. Hij vroeg waar het station was.
3. Sara vroeg aan Tom of hij honger had.
4. De leraar zei tegen de leerlingen dat ze moesten gaan zitten.
5. Karim zei dat ze het huis hadden gekocht.
6. Ik ken een meisje dat viool speelt.
7. De man woont in het huis dat ik zie.
1) Ze zei dat ze de volgende dag kwam. ; 2) Hij vroeg waar het station was. ; 3) Sara vroeg aan Tom of hij honger had. ; 4) De leraar zei tegen de leerlingen dat ze moesten gaan zitten. ; 5) Karim zei dat ze het huis hadden gekocht. ; 6) Ik ken een meisje dat viool speelt. ; 7) De man woont in het huis dat ik zie.
Infinitifs, adverbes pronominaux et mots de liaison
Le programme distingue l'infinitif sans te et avec te, les verbes de position, les degrés de comparaison et les adverbes pronominaux. Les mots de liaison enrichissent le texte au niveau B1+.
À retenir
- Repère 1
infinitif sans te avec les modaux, laten, gaan, blijven, komen : ik kan zwemmen, hij laat me lachen ; avec te après beginnen, proberen : ik probeer te slapen
- Repère 2
verbes de position + te : hij staat te wachten, zij zit te lezen
- Repère 3
verbes à particule séparable et inséparable : opstaan (ik sta op), gebeuren (het gebeurt)
- Repère 4
comparaison : hoe ... hoe ... : hoe meer, hoe beter ; steeds + comparatif : steeds vaker
- Repère 5
adverbes pronominaux avec un verbe à préposition : wachten op, ik wacht erop ; denken aan, ik denk eraan
- Repère 6
mots de liaison : bovendien, echter, daarom, toch, bijvoorbeeld, kortom, ten slotte
Méthode
- Modaux : sans te ; autres verbes : avec te.
- Er + préposition pour une chose.
- Bovendien, echter, kortom.
Exemple expliqué
Contexte : Vous corrigez les phrases d'un ami qui apprend le néerlandais.
Tâche : 1. Écrivez te quand il est nécessaire, ø (rien) sinon. 2. Reliez les deux phrases avec om … te ou zonder … te.
Méthode. Après un auxiliaire de mode (kunnen, moeten, mogen, willen, zullen) et après gaan, l'infinitif s'emploie sans te : "Hij kan zwemmen", "Je moet luisteren", "Ik ga eten". Après des verbes comme proberen, beginnen, vergeten, on ajoute te devant l'infinitif : "Ik probeer te slapen". Le but s'exprime avec om … te ("om brood te kopen") ; "zonder … te" veut dire sans ("zonder iets te zeggen"). Te se place juste avant le verbe à l'infinitif, à la fin de la proposition.
Réponses attendues et où les trouver. 1. te ; ø ; te ; ø ; te ; ø
2. (a) Ik ga naar de bakker om brood te kopen. (b) Hij spaart geld om een fiets te kopen. (c) Zij liep weg zonder iets te zeggen.
1) te ; ø ; te ; ø ; te ; ø ; 2) (a) Ik ga naar de bakker om brood te kopen. (b) Hij spaart geld om een fiets te kopen. (c) Zij liep weg zonder iets te zeggen.
Exercice 1
Contexte : Vous corrigez les phrases d'un ami qui apprend le néerlandais.
Tâche : 1. Écrivez te quand il est nécessaire, ø (rien) sinon. 2. Reliez les deux phrases avec om … te ou zonder … te.
- 1.
Écrivez te ou ø : (a) Ik probeer ___ slapen. (b) Hij kan goed ___ zwemmen. (c) Wij beginnen ___ werken. (d) Ik ga vanavond ___ eten. (e) Ze vergeet altijd ___ bellen. (f) Je moet ___ luisteren.
- 2.
Reliez : (a) Ik ga naar de bakker. Ik koop brood. (b) Hij spaart geld. Hij wil een fiets kopen. (c) Zij liep weg. Zij zei niets.
Correction
- Méthode
Après un auxiliaire de mode (kunnen, moeten, mogen, willen, zullen) et après gaan, l'infinitif s'emploie sans te : "Hij kan zwemmen", "Je moet luisteren", "Ik ga eten". Après des verbes comme proberen, beginnen, vergeten, on ajoute te devant l'infinitif : "Ik probeer te slapen". Le but s'exprime avec om … te ("om brood te kopen") ; "zonder … te" veut dire sans ("zonder iets te zeggen"). Te se place juste avant le verbe à l'infinitif, à la fin de la proposition.
- Réponses attendues et où les trouver
1. te ; ø ; te ; ø ; te ; ø
2. (a) Ik ga naar de bakker om brood te kopen. (b) Hij spaart geld om een fiets te kopen. (c) Zij liep weg zonder iets te zeggen.
1) te ; ø ; te ; ø ; te ; ø ; 2) (a) Ik ga naar de bakker om brood te kopen. (b) Hij spaart geld om een fiets te kopen. (c) Zij liep weg zonder iets te zeggen.
Exercice 2
Contexte : Vous rédigez le compte rendu d'une réunion de quartier où l'on emploie souvent le passif.
Tâche : 1. Mettez à la voix passive (présent ou imparfait selon la phrase). 2. Complétez au plus-que-parfait.
- 1.
Voix passive : (a) De leraar legt de les uit. (b) Men bouwt een nieuwe brug. (c) Iemand stal mijn fiets. (d) De gemeente sluit de weg. (e) Ze verkochten het huis vorig jaar.
- 2.
Plus-que-parfait : (a) Toen ik aankwam, ___ de trein al ___ (vertrekken). (b) Toen wij thuiskwamen, ___ mijn moeder al ___ (koken).
Correction
- Méthode
Le passif se forme avec worden + le participe passé : présent "wordt … uitgelegd", imparfait "werd … gestolen". Le complément d'agent s'introduit par "door". Quand l'auteur de l'action est indéfini (men, iemand), il disparait : "Er wordt een brug gebouwd". Pour les verbes à particule séparable, le participe s'écrit en un mot (uitleggen → uitgelegd). Le plus-que-parfait combine l'imparfait de l'auxiliaire et le participe : vertrekken se conjugue avec zijn (was vertrokken), koken avec hebben (had gekookt).
- Réponses attendues et où les trouver
1. (a) De les wordt door de leraar uitgelegd. (b) Er wordt een nieuwe brug gebouwd. (c) Mijn fiets werd gestolen. (d) De weg wordt door de gemeente gesloten. (e) Het huis werd vorig jaar verkocht.
2. was ; vertrokken ; had ; gekookt
1) (a) De les wordt door de leraar uitgelegd. (b) Er wordt een nieuwe brug gebouwd. (c) Mijn fiets werd gestolen. (d) De weg wordt door de gemeente gesloten. (e) Het huis werd vorig jaar verkocht. ; 2) was ; vertrokken ; had ; gekookt
Exercice 3
Contexte : Vous exprimez des souhaits, des hypothèses et des demandes polies dans un courriel.
Tâche : 1. Complétez avec la forme correcte (imparfait, zou, présent ou plus-que-parfait). 2. Mettez la phrase à la forme polie.
- 1.
Complétez : (a) Als ik meer tijd ___ (hebben), ___ ik meer sporten. (b) Als ik jou ___ (zijn), ___ ik de trein nemen. (c) Als het morgen mooi weer ___ (zijn), ___ we naar zee (gaan). (d) Ik wou dat ik beter ___ (kunnen) zingen. (e) Als ik het ___ ___ (weten), ___ ik langsgekomen.
- 2.
Formulez poliment : (a) Kunt u de deur openen? (b) Ik wil een koffie.
Correction
- Méthode
Condition réelle, possible : als + présent, principale au présent ou au futur ("gaan we naar zee"). Condition irréelle : als + imparfait, principale avec zou + infinitif ("Als ik meer tijd had, zou ik meer sporten"). Souhait irréel : ik wou dat + imparfait ("ik wou dat ik kon zingen"). Irréel du passé : als + plus-que-parfait ("als ik het geweten had"), principale au plus-que-parfait ("was ik langsgekomen"). La politesse s'exprime avec zou : "Zou u … kunnen … ?", "Ik zou graag … willen".
- Réponses attendues et où les trouver
1. had ; zou ; was ; zou ; is ; gaan ; kon ; geweten ; had ; was
2. (a) Zou u de deur kunnen openen? (b) Ik zou graag een koffie willen.
1) had ; zou ; was ; zou ; is ; gaan ; kon ; geweten ; had ; was ; 2) (a) Zou u de deur kunnen openen? (b) Ik zou graag een koffie willen.
Exercice 4
Contexte : Vous rapportez à votre professeur ce que des camarades flamands ont dit pendant une visite.
Tâche : Mettez chaque phrase au discours indirect (après un verbe de parole au passé) ; la dernière tâche demande de réunir deux phrases avec une relative.
- 1.
1. "Ik kom morgen", zei ze.
- 2.
2. "Waar is het station?" vroeg hij.
- 3.
3. "Heb je honger?" vroeg Sara aan Tom.
- 4.
4. "Ga zitten!" zei de leraar tegen de leerlingen.
- 5.
5. "Wij hebben het huis gekocht", zei Karim.
- 6.
6. Réunissez : "Ik ken een meisje. Zij speelt viool."
- 7.
7. Réunissez : "De man woont in het huis. Ik zie het huis."
Correction
- Méthode
Discours indirect : dat pour une affirmation, of pour une question fermée, le mot interrogatif pour une question ouverte, avec le verbe conjugué en fin de subordonnée. Concordance des temps : après un verbe de parole au passé (zei, vroeg), le présent devient imparfait (kom → kwam ; is → was ; heb → had), le passé composé devient plus-que-parfait (hebben gekocht → hadden gekocht) ; les pronoms changent (je → hij), morgen peut devenir de volgende dag. Un ordre devient "dat ze moesten …". Relative : die pour un mot en de ou un pluriel, dat pour un mot neutre (het meisje → dat, het huis → dat) ; le verbe conjugué est à la fin.
- Réponses attendues et où les trouver
1. Ze zei dat ze de volgende dag kwam.
2. Hij vroeg waar het station was.
3. Sara vroeg aan Tom of hij honger had.
4. De leraar zei tegen de leerlingen dat ze moesten gaan zitten.
5. Karim zei dat ze het huis hadden gekocht.
6. Ik ken een meisje dat viool speelt.
7. De man woont in het huis dat ik zie.
1) Ze zei dat ze de volgende dag kwam. ; 2) Hij vroeg waar het station was. ; 3) Sara vroeg aan Tom of hij honger had. ; 4) De leraar zei tegen de leerlingen dat ze moesten gaan zitten. ; 5) Karim zei dat ze het huis hadden gekocht. ; 6) Ik ken een meisje dat viool speelt. ; 7) De man woont in het huis dat ik zie.
Exercice 5
Contexte : Un étudiant flamand raconte son premier job dans une librairie. Certaines formes du texte sont à retrouver.
Tâche : Complétez les dix blancs avec la forme demandée.
- 1.
Complétez : Vorig jaar heb ik mijn eerste job (1) ___ (vinden, participe passé) in een boekhandel. De winkel werd in 1990 door mijn oom (2) ___ (openen, participe passé) en nu wordt hij door mijn tante (3) ___ (leiden, participe passé). Het is een plek (4) ___ (die ou waar ?) veel studenten komen. Ik werk er (5) ___ (om ou voor ?) wat geld te verdienen. Ik denk er vaak (6) ___ (aan ou over ?) hoe fijn het is om boeken te verkopen. (7) ___ meer ik lees, (8) ___ beter ik mijn klanten kan adviseren (construction hoe … hoe …). Als ik meer tijd (9) ___ (hebben, imparfait), (10) ___ ik nog meer uren werken (zullen, forme du conditionnel).
Correction
- Méthode
1) gevonden (vinden est fort). 2) et 3) participes après werd/wordt : geopend, geleid. 4) waar : pour un lieu, on emploie waar ("een plek waar veel studenten komen"). 5) om … te exprime le but. 6) "Ik denk er vaak aan" : er + aan, séparés ; le complément est annoncé par er. 7) et 8) hoe … hoe … (plus … plus …) : "Hoe meer ik lees, hoe beter ik mijn klanten kan adviseren" ; dans les deux parties, le verbe conjugué est en fin de proposition. 9) et 10) Als + imparfait (had), puis zou + infinitif dans la principale ("zou ik … werken").
- Réponses attendues et où les trouver
1. gevonden ; geopend ; geleid ; waar ; om ; aan ; Hoe ; hoe ; had ; zou
1) gevonden ; geopend ; geleid ; waar ; om ; aan ; Hoe ; hoe ; had ; zou
Programme et consignes
Les consignes dépendent du cycle. Vérifie celles de ton inscription ; les exemples officiels ne couvrent pas tout le programme.
- WBE et CPEONS, programme d'études Langues modernes, 2e et 3e degrés, humanités générales et technologiques
Référence vérifiée le 29 septembre 2026 - Jurys, consignes d'examen de langue moderne 1, CESS G et TTR, cycle 2026-2027/1
Référence vérifiée le 29 septembre 2026 - Jurys, consignes d'examen de langue moderne 2, CESS G, cycle 2026-2027/1
Référence vérifiée le 29 septembre 2026 - Jurys, exemple d'examen de langue moderne, Néerlandais
Référence vérifiée le 29 septembre 2026 - Jurys, matières du CESS G (programmes, consignes, exemples de questionnaires)
Référence vérifiée le 29 septembre 2026